Çözelti nedir?

Bir maddenin diğer bir madde içerisinde moleküler seviyede homojen olarak dağılmasıyla meydana gelen karışımçözelti

Çözeltilerin çözücü ve çözünen olmak üzere iki bileşeni vardır. Genellikle bu iki bileşenden miktarca fazla olanına çözücü, diğerine ise çözünen denmektedir. Bileşenlerin miktarlarının birbirine yakın olduğu durumlarda çözücü-çözünen ayrımı keyfidir. Bu durumda bileşenden söz etmek daha yerinde olur. Çözeltileri, bileşiklerden ayıran en önemli özellik çözeltinin, homojenliği kaybolmaksızın, bileşiminin belli sınırlar içinde değiştirilebilmesidir.

Çözeltiler çözücünün sıvı ve katı durumda bulunuşuna göre sınıflandırılırlar önemli çözelti tipleri şunlardır:

1.Sıvı-Sıvı Çözeltiler (su-alkol) 2.Sıvı-Katı Çözeltiler (su-tuz)

3.Sıvı-Gaz Çözeltileri (su-karbondioksit) 4.Katı-Sıvı (çinko-civa)

5.Katı-Gaz (palladyum-hidrojen) 6.Katı-Katı (bakır-çinko)

Çözeltilerin konsantrasyonları (derişimleri): Çözeltide çözünmüş bulunan maddenin miktarını belirtmek için yerine göre muhtelif konsantrasyon (derişim) terimleri kullanılır. Mesela çözeltinin 100 gramında bulunan çözünmüş madde miktarı bilinmek isteniyorsa başka, 100 mililitresinde bulunan çözünmüş madde soruluyorsa başka terim kullanılır. Değişik maksatlarla çok kullanılan muhtelif konsantrasyon terimleri şunlardır:

Çözeltilerin yüzde bileşimi: Bir çözeltinin 100 gramında çözünmüş olan maddenin gram miktarına çözeltinin yüzde bileşimi veya kısaca çözeltinin yüzdesi denir. Mesela % 10’luk tuz çözeltisi denince 100 gramında, 10 gram tuz ve 90 gram su bulunan çözelti akla gelir.

Adi konsantrasyon: Bir çözeltinin birim hacminde çözünmüş bulunan maddenin gram miktarına o çözeltinin konsantrasyonu adı verilir. Genellikle 100 mililitresinde çözünmüş bulunan maddenin gram cinsinden kütlesi alınır ve buna "yüzde konsantrasyon" adı verilir.

Molarite (Molar konsantrasyon): Bir çözeltinin litresinde çözünmüş olarak bulunan çözünmüş madde mol sayısına o çözeltinin molaritesi veya molar konsantrasyonu adı verilir. Mesela 1 molar sülfürik asit çözeltisi denildiği zaman çözeltinin bir litresinde 1 mol (yani 98 gram)sülfürik asit (H 2 SO 4 ) bulunan çözelti anlaşılır.

Normalite: Bir çözeltinin litresinde çözünmüş olarak bulunan çözünmüş madde ekivalent (eşdeğer) gram sayısına o çözeltinin normalitesi denir. Bu tarifi anlamak için "ekivalent gram sayısı"nı bilmek lazımdır. (Bkz. Eşdeğer Ağırlık)

Molalite: Bir çözeltinin bir kg çözücüsü başına çözünmüş madde mol sayıdır. Bu konsantrasyon terimi ebülyoskopi ve kriyoskopide kullanılır.

Sözlükte "çözelti" ne demek?

Çözülme sonucu ortaya çıkan madde.

Çözelti kelimesinin ingilizcesi

n. solution, liquor